” Kaldı ki Bu Konuda Kimsenin Garantisi Yok”

ENAD Başkanı Hacer Sönmez ile Konuştuk

1.Sizi tanıyabilir miyiz?

Alaşehir doğumluyum. Evli ve iki çocuk annesiyim. Lise mezunuyum. Oğlum engellidir. Şu anda Salihli ilçesinde ikamet ediyorum. 2009 yılında kurulan kısa adı ENAD olan Engelli Aileleri Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği kurucu üyesiyim. ENAD’da yönetim kurulu başkanlığını yapıyorum.

2.ENAD ne zaman kuruldu? Bugüne kadar ne gibi faaliyetleriniz oldu?

ENAD 2009 yılında kuruldu. Genel merkezi Ankara’dadır. Manisa şubesini, Salihli’de kurduk. ENAD olarak üyelerimizin eğitiminde Eğitim Uygulama İş Okulu Merkezi, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi, Halk Eğitim Merkezi’nden istifade etmekteyiz.

Engelli aileleri olarak 3 Aralık Dünya Engelliler Günü ve 10- 16 Mayıs Engelliler Haftası ile ilgili ilçemiz ve il dışı geziler tertipledik. Ankara gezimizde Cumhuriyetimizin ilan edildiği ilk TBMM’nin tarihi binasını ve bugünkü TBMM’yi , Anıtkabir’i ziyaret ettik. Müzeleri gezdik. Çanakkale’de şehitlerimizi ziyaret ettik. İzmir’de ören yerleri gezdik.

Manisa özelinde ise Kula evlerini ve jeopark alanını gezdik. Yunus Emre ziyareti, Kula Encekler Mahallesi’nde düzenlenen Bağdatlı Sultan Şenlikleri’ne, Kula Kenger Mahallesi Selvili Dede etkinliklerine katılım sağlandı. Manisa Mesir Şenlikleri ve tarım fuarına katılım sağladık. Bunların tamamı kültürel etkinliklerimizdir.

Ayrıca engelli ailelerine yönelik Engellileri Aşalım Parkı’ndaki kapalı ve açık alanda insanlarla birçok etkinlik yaparak kaynaştık. Engellilerin ihtiyaçlarını tespit edilerek; akülü, tekerlekli sandalye, manuel sandalye, akü, gıda paketi kıyafet, ayakkabı verildi.

 3. Salihli’de engelli ailelerin en temel sorunları nelerdir?

Engelli ailesinin en temel sorunlarından biri, engellinin sosyalleşme sorunudur. Evden dışarı çıktığında kendileri gibi engellilerle görüşebileceği, bulaşabileceği bir yere sahip olması çok önemli. Ömür boyu öğretim ile ilgili olarak Engelleri Aşalım Parkı, 2012 yılında belediye başkanımız olan Sayın Mustafa Uğur Okay tarafından protokolle ENAD yönetimine teslim etmiştir.

Burada 2017 yılına kadar aktif bir şekilde üyelerimize Halk Eğitim Merkezi destekli kurs ve etkinlikler yapıldı. Kafe işletmesinin geliri derneğe ait olduğundan, engelli ailelerinin tüm ihtiyaçları buradan karşılandı. 2017 yılı ve sonrası zamanın belediye başkanı Zeki Kayda burasının boşaltılmasını istedi. Tamamen engellilerin rahat hareket etmelerine göre tasarlanan ve sosyal bir proje olan parkımızın işletmesi, 10 seneliğine başkasına verildi. ENAD, burada bulunan iki odalı yerde kiracı olarak kalmıştır. 2017 yılından bu tarafa dernek faaliyetlerini tam yapamamaktadır. Salihli’nin engellisi mağdur olmaktadır. Bunlardan dolayı dernek olarak maddi sıkıntı çekmekteyiz. Bu bizi çok üzmektedir. Belediye Başkanımız Sayın Mazlum Nurlu’dan en büyük beklentimiz bu mağduriyetimizin bir an önce giderilmesidir.

4 Salihli’de engellilere yönelik farkındalık yeterli mi?

Eskiye göre biraz daha iyi fakat yeterli değil. Bu kadar duyurularımıza, medyadaki sosyal spotlara rağmen kaldırımlardaki engelli geçişleri sorumsuzca önüne araba park edilerek kapanmaktadır. Kaldırımlarda düşüncesizce işgal edilmektedir. İnsanların bu konuda hassas olmaları için illa ki engelli mi olmaları gerekiyor? Kaldı ki bu konuda kimsenin garantisi yok. Allah korusun temenni etmem ama bugün sağlam olan birisi yarın engelli olabilir. ENAD olarak imkân sağlandığında her türlü etkinliğe katılarak farkındalığımızı artırmaya çalışıyoruz. Farkındalığımızı artırabilmemiz için ekonomik rahatlık içinde olmamız gerekiyor. Ekonomik sıkıntılarımızdan dolayı maalesef yeterince etkinliğe katılamıyoruz.

5.Eğitime erişimde sıkıntılar var mı?

ENAD olarak üyelerimizin ve diğer engellilerimizin eğitime yeterince ulaşamadığını görüyoruz. Salihli Eğitim Uygulama İş Okulu’nun dersliklerinin yetersiz olması ile ilgili olarak 27 yaş itibariyle engellinin eğitimine son verilmektedir. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri’nde ders saatleri ( 8+4 saat ) yetersiz olduğundan, ayda en az 20 saat eğitim verilmesi uygun olacağı kanaatindeyim.

RAM Müdürlüğü tarafından engellilerin eğitimini belirleyen raporlarda, yasada yaş sınırı olmamasına rağmen bazen kısa zamanda engellinin eğitimi kesilmektedir. Engellilerimiz bu konuda mağdur olmaktadırlar.

6. Engelli aileleri toplumdan ne bekliyor?

Engelli ailesi olarak toplumdan en büyük beklentimiz; engellilerimize yönelik empati kurmalarıdır. Cadde ve sokaklardaki rampaları ve kaldırımları işgal etmemeleri, engellilere ayrılan araç park yerlerini araçları ile işgal etmemesidir. Bunun yanında akülü tekerlekli sandalye şarj istasyonlarının amaç dışı kullanılmamasıdır.

7. Engellilerle ilgili yerel politikalarda eksik gördüğünüz noktalar var mı? Beklentileriniz nelerdir?

Böyle bir soru gelebileceğini tahmin ederek gördüğümüz eksiklikleri ve beklentilerimizi arkadaşlarımla beraber tespit ederek, madde madde sıraladık. Engelli ailesi olarak yerel bazda sorunlarımız ve beklentilerimiz.

a)Engelli araç park yerlerinin çoğaltılması.

b)Belediyemize ait kaplıcamızda bulunan kapalı havuzlardan engelli ve refakatçisinin ücretsiz olarak istifade etmesi.

c)Atatürk yüzme havuzundan ücretsiz istifade edilmesi.

d)Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğü’nde bulunan havuzdan ücretsiz istifade edilmesi.

e)Resmi, özel kurum ve kuruluşlarda engelli rampalarının olmaması veya uygunluğunun yetersiz olmasıyla sıkıntı çekilmektedir.

f)Yörük Mahallesi’ndeki Engelleri Aşalım Parkı, sosyal proje olarak yapılıp engellilerin istifadesine sunulması gerekirken, ticari amaçlı olarak daha önceki belediye başkanı Zeki Kayda tarafından 10 seneliğine kiraya verilmiştir. Engelli aileleri için önemli olan bu park amaç dışında kullanılmaktadır. Bu mağduriyetin düzeltilmesini istiyoruz.

8. Derneğimizin gelecek hedefleri nelerdir?

Bu şartlarda çok uzak hedeflere odaklanmamız mümkün değil. Şu an için en büyük hedefimiz ENAD yönetimi ve üyelerinin faaliyetlerinin yürütülebilmesi, engellilerimizin evlerinden dışarıya çıkabilmesi ve sosyalleşmesi için Engelleri Aşalım Parkı’nın acilen ENAD’a verilmesidir.

9. Başınızdan geçen ilginç bir olay var mı?

Benim de var ama daha önceki başkanlarımızdan Emin Kuyucu Bey’den dinlediğim biri güldüren, biri de düşündüren iki ilginç anekdot var.

Doğuştan engelli bir üyemizin sonradan engelli olan arkadaşına ‘’Sen çakma engellisin, ben ise orijinalim.’’ Demesi beni hem güldürdü hem de kendileriyle  barışık olmaları mutlu etti.

İkincisinde ise eğitimli bir engelli Emin Bey’e ‘’Başkanım Türkiye’nin başkenti neresi?’’ Diye sormuş. Engellinin bunu bilmemesinin mümkün olmadığını düşünen Emin Bey, yine de ‘’Ankara’’ diye cevaplamış. ‘’Bizim gidemeyeceğimiz, göremeyeceğimiz yer başkentimiz olamaz.’’ Diye bilgece bir cevap almış. Emin Bey, bunu zamanın belediye başkanı Mustafa Uğur Okay’a anlatınca Mustafa Bey hemen bir araç tahsis ederek onların bu özlemini gidermiş.

Engelleri Aşalım Parkı Kimin İçin Vardı?

Engelli bireylerin ve ailelerinin sosyal hayata katılımını güçlendirmek, dayanışmayı büyütmek amacıyla tasarlanan Engelleri Aşalım Parkı, ne yazık ki bugün bu amacının uzağına düşmüş durumda. Parkın, önceki dönem belediye başkanlığı sürecinde bir şahsa kiralanması; gelirleriyle faaliyetlerini sürdüren ENAD’ı ciddi bir çıkmaza sokmuştur.

Bu park sıradan bir yeşil alan değildir. Engelli bireylerin ihtiyaçları gözetilerek planlanmış, sosyal farkındalık ve toplumsal duyarlılık üzerine inşa edilmiş özel bir kamusal alandır. Böylesi bir alanın, sosyal fayda üreten bir dernekten alınarak ticari bir kiralama konusu haline getirilmesi, “kamu yararı” kavramının içinin boşaltılması anlamına gelir.

Bugün gelinen noktada dernek, ekonomik sıkıntılarından dolayı faaliyetlerini sürdürememektedir. Bu nedenden dolayı adeta görünmez olmuşlardır. Ayakta kalmak mücadelesinin yanında, kendilerini yok sayan bir anlayışıyla da mücadele etmek zorunda kalmıştır.  Oysa yerel yönetimlerin asli görevlerinden biri, dezavantajlı grupların yaşamını kolaylaştırmak ve bu yönde çalışan sivil toplum kuruluşlarını desteklemektir. Alınan bu karar, engelleri kaldırmak yerine yeni engeller üretmiştir.

Bu mesele bir dernek meselesi olmanın çok ötesindedir. Bu mesele, sosyal belediyecilik anlayışının, vicdanın ve toplumsal sorumluluğun sınavıdır. Engelli bireylerin umut kapısı olan bir alanın, gelir kaynağından koparılması kabul edilebilir değildir.

Bugün hem ilgili kurumların hem de kamuoyunun bu duruma kayıtsız kalmaması gerekmektedir. Engelleri Aşalım Parkı yeniden asıl amacına hizmet etmeli, engelli ailelerinin yükü daha da ağırlaştırılmamalıdır. Çünkü unutulmamalıdır ki; bir toplum, en çok dezavantajlı bireylerine verdiği değer kadar güçlüdür.

Sayın Mazlum Nurlu’nun bu konuya gereken hassasiyeti göstereceğinden ümitli olmak istiyorum. Engelli ailelerin mağduriyeti giderilmeli…